Wypowiedzi ekspertów
dr Ludwik Sobolewski „Jakie jest znaczenie własności prywatnej w społeczeństwie?”
Jest wiele argumentów, składających się nawet na coś w rodzaju teorii własności prywatnej, które wskazują na jej fundamentalnie ważny dla społeczeństwa charakter. W moim przekonaniu jedną z istotniejszych społecznych funkcji tego typu własności jest jej pośrednia funkcja regulacyjna.
W oparciu o koncept indywidualnej własności można opracować reguły wymiany między podmiotami prawa, zarówno w tak zwanym obrocie profesjonalnym, jak i nieprofesjonalnym. Najlepiej nam znany, pierwszy wzorzec takiego kształtowania relacji między ludźmi, jakim jest system prawa rzymskiego, nie mógłby powstać gdyby nie swego rodzaju oś konstrukcyjna dla tego systemu, jakim jest pojęcie własności prywatnej. Zresztą system ten powołał do życia instrumenty ochrony własności, co najlepiej świadczy o tym, jak zasadniczą funkcję systemową ona pełniła.
System ochrony własności prywatnej nigdy nie jest jednak absolutny, ponieważ absolutna ochrona prowadziłaby do indywidualistycznego totalitaryzmu. Takie podejście do własności cechuje brak poszanowania dla kompromisu, którego wyrazem staje się takie a nie inne uregulowanie ochrony własności. W przypadku własności prywatnej konieczne jest ustanowienie pola kompromisu, na którym indywidualny interes właściciela godzony jest z interesem społecznym ważnym dla określonej zbiorowości.
Własność prywatna sprzyja wykształceniu się społeczeństwa obywatelskiego, odpowiedzialnego, zmotywowanego do rozwoju i kooperującego. Dlatego też jest nadzwyczaj istotne, aby w danym społeczeństwie istniały instrumenty umożliwiające upowszechnianie własności. Dopiero taka własność prywatna, która jest stosunkowo dostępna, poprzez różne mechanizmy stwarzające warunki dla bogacenia się, nabywania własności i zapewniające jej ochronę, daje w efekcie społeczeństwo o odpowiednim poziomie spoistości. Na tym tle należy spojrzeć na infrastrukturę gospodarczą, w tym zwłaszcza infrastrukturę tego co nazywamy rynkiem finansowym. Rynek finansowy jest takim właśnie instrumentem podwyższającym spoistość społeczna, bowiem pozwala on na swego rodzaju ekspansję własności prywatnej. Giełda papierów wartościowych, nie tylko w gospodarce transformującej się, choć w takiej szczególnie, jest również ważnym mechanizmem społecznym. W moim przekonaniu efektywna giełda, świadoma swej misji wykraczającej poza dokonywanie czynności technicznych, przekształca społeczeństwo w którym dominują konsumenci, w społeczeństwo inwestorów, a więc w nic innego, jak społeczeństwo właścicieli. Z tego właśnie powodu giełdy są tak eksponowanym w świadomości społecznej elementem gospodarki.
Przedstawione opinie są punktem widzenia autora, a nie Ministerstwa Skarbu Państwa.
Data modyfikacji : 09.12.2009
Autor dokumentu : Biuro Komunikacji społecznej
Statystyka strony: 1241 wizyt
